ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 

 

ΕΡΓΑΣΙΑ της ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΣΚΑΝΔΑΛΗ ΦΩΤΕΙΝΗΣ του τμήματος Γ4

ΣΧ.ΕΤΟΣ 2019-2020

 

Εργασία στο γεφύρι της Άρτας (3).pptx

 

  "ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 2017-2018"

 

ΕΡΓΑΣΙΑ: Να βρείτε τα στοιχεία της παραλογής «Του γιοφυριού της Άρτας» που μπορούν να συσχετισθούν με την ευριπίδεια τραγωδία «Ιφιγένεια εν Αυλίδι».

 

                                                              Εργασία της Κατερίνας Σεριάτου (Γ2)

 

                                                                                             Του γιοφυριού της Άρτας».pptx  

 

 

ΕΡΓΑΣΙΑ: Αφού διαβάσετε την πομάκικη παραλογή του γιοφυριού της Άρτας,την Κυπριακή παραλογή με τίτλο

"Ο ΒΑΛΙΑΝΤΗΣ ΤΖ” Η ΜΑΡΟΥ∆ΚΙΑ", και την αλβανική παραλογή με τίτλο "ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΡΟΖΑΦΑ"

να εντοπίσετε τα κοινά στοιχεία με την κερκυραϊκή παραλλαγή του τραγουδιού που παραθέτει το σχολικό σας βιβλίο.

 

 

Εργασία της Ερίσας Σέου(Γ2)

 

Παραλλαγες_Λογοτεχνια 1.pptx

 

 

 

 

 

 

                                             "ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 2015-2016"

 

ΤΜΗΜΑ Γ3

 

ΕΡΓΑΣΙΑ της Σκαρτσιάρη Αφροδίτης

 

  "Ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στο δημοτικό τραγούδι «Του γιοφυριού της Άρτας» και την Ευριπίδεια τραγωδία «Ιφιγένεια εν Αυλίδι" 

 

Το θεματικό μοτίβο της ανθρώπινης θυσίας για την εδραίωση ενός μεγάλου έργου ή την ευόδωση ενός υψηλού σκοπού διαθέτει από κοινού ο μύθος της παραλογής «Του γιοφυριού της Άρτας» με το μύθο της Ευριπίδειας τραγωδίας «Ιφιγένεια εν Αυλίδι». Το μοτίβο αυτό στην πραγματικότητα εξάγεται από αληθινές ανθρωποθυσίες που συνέβαιναν σε  προαρχαϊκές κοινωνίες. 

Στο δημοτικό τραγούδι, μεγάλος αριθμός μαστόρων και μαθητάδων προσπαθούν να ολοκληρώσουν το χτίσιμο του γιοφυριού, ενός σπουδαίου τεχνικού έργου που ισοδυναμεί με την τιθάσευση της φύσης, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνει την επικοινωνία των ανθρώπων και τη μεταφορά προϊόντων. Το γιοφύρι όμως, «ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ γκρεμιζόταν». Στην τραγωδία, τα πλοία των Αχαιών παραμένουν αγκυροβολημένα στην Αυλίδα, καθώς δεν πνέει ούριος άνεμος ώστε να αποπλεύσουν για την Τροία. Είναι προφανές ότι, και στις δύο περιπτώσεις, το βάρος της ευθύνης θα πρέπει να το επωμισθούν οι ηγετικές προσωπικότητες  που καλούνται να θυσιάσουν ό,τι πολυτιμότερο έχουν (ο Πρωτομάστορας τη γυναίκα του, τη Λυγερή και ο Αγαμέμνονας την κόρη του, την Ιφιγένεια). Ο επικεφαλής του έργου και ο αρχιστράτηγος των Αχαιών, παρότι θύτες, εμπίπτουν στον κύκλο της τραγικότητας που η Μοίρα υφαίνει για τα νεαρά και άδολα θύματά τους. 

 

Μεταξύ των δύο έργων μπορούμε να επισημάνουμε τις ακόλουθες ομοιότητες: α. η πίστη ότι απαιτείται ανθρώπινη θυσία, και μάλιστα οικειοθελής, για το κοινό καλό, β. η θυσία έχει αξία όταν είναι επώδυνη για το θύτη, γ. τα θύματα είναι νεαρά άτομα που δεν ευθύνονται τα ίδια για το πρόβλημα που υπάρχει, δ. και οι δύο κοπέλες έχουν συγγενική σχέση με τους θύτες (η Ιφιγένεια είναι κόρη του Αγαμέμνονα και η Λυγερή είναι γυναίκα του Πρωτομάστορα), ε. τα θύματα αγνοούν ότι επρόκειτο να θυσιαστούν και πηγαίνουν στον τόπο θυσίας με καλή διάθεση και για καλό σκοπό (η Ιφιγένεια για να παντρευτεί τον Αχιλλέα και η Λυγερή για να συναντήσει τον Πρωτομάστορα), στ. οι θύτες είναι σημαντικά πρόσωπα (ο Πρωτομάστορας είναι ο επικεφαλής του έργου και ο Αγαμέμνονας είναι ο αρχιστράτηγος των Αχαιών), ζ. και οι δύο ήρωες, παρά τον πόνο τους, υπακούνε στην εσωτερική φωνή του καθήκοντος, η. και οι δύο ήρωες χρησιμοποιούν τεχνάσματα, προκειμένου να παρασύρουν το θύμα (ο Πρωτομάστορας το δαχτυλίδι και ο Αγαμέμνονας τον υποτιθέμενο γάμο της Ιφιγένειας), θ. κάποια υπεράνθρωπη και μεταφυσική δύναμη 

απαιτεί τη θυσία (η θεά Άρτεμη στην Ιφιγένεια και το πουλί στη Λυγερή, ως φορέας του υπερφυσικού), ι. και στα δύο υπάρχει το στοιχείο της οικογένειας, ισχυρότατο στοιχείο στην παραδοσιακή κοινωνία, που παίζει σημαντικό ρόλο και στα δύο έργα (στο δημοτικό τραγούδι ο αδελφός γίνεται αιτία της αλλαγής της κατάρας σε ευχή, και στην τραγωδία ο Ορέστης υποδηλώνει τη συνέχεια της γενιάς), κ. στο τέλος και οι δύο κοπέλες αποδέχονται καρτερικά τη μοίρα τους. 

Εκτός όμως από τις ομοιότητες, μπορούμε να εντοπίσουμε και τις εξής διαφορές: α. ο Αγαμέμνονας είναι ένοχος, αφού σκότωσε το ελάφι της θεάς Άρτεμης, καθώς κυνηγούσε στο ιερό της άλσος και πρέπει να τιμωρηθεί, ενώ ο Πρωτομάστορας δεν ευθύνεται για το γκρέμισμα του γιοφυριού, β. στο γιοφύρι της Άρτας, το πουλί είναι αυτό που δίνει τη λύση στο πρόβλημα, ενώ στην Ιφιγένεια εν Αυλίδι, ο μάντης Κάλχας είναι αυτός που δίνει τη λύση, γ. η Ιφιγένεια στο τέλος σώζεται, ενώ η Λυγερή θυσιάζεται. 

 

Από την εξέταση των δύο έργων αποτυπώνεται με δραματική ένταση και συγκινησιακό βάθος η διάσταση ανάμεσα στο θέλω και το πρέπει, καθώς και η ανάγκη πρόταξης του συλλογικού καλού έναντι του ατομικού. Τα διλήμματα του Πρωτομάστορα και του Αγαμέμνονα, η οδύνη τους, η ιεράρχηση του καθήκοντος έναντι του κοινωνικού συνόλου, η υποταγή στη Μοίρα, η ολοκλήρωση της θυσίας, η δραματική σύγκρουση στις ψυχές των θυμάτων, το μεγαλείο τους στη συνάντηση με το πεπρωμένο τους, η ευαισθησία τους στην υπόμνηση του αδελφού, είναι μερικά μόνο από τα στολίδια που κυριολεκτικά κοσμούν τα δύο απαράμιλλα αυτά έργα της αρχαίας και της νέας γραμματείας μας. 

 

 

                                                                                                    

 

 

ΕΡΓΑΣΙΑ της Δήμητρας Τριανταφυλλίδου

Να βρείτε τα στοιχεία της παραλογής «Του γιοφυριού της Άρτας» που μπορούν να συσχετισθούν με την ευριπίδεια τραγωδία «Ιφιγένεια εν Αυλίδι».

Σύμφωνα με την υπόθεση της 'Ιφιγένειας εν Αυλίδι' στη τραγωδία εμπλέκονται κυρίως : Η Ιφιγένεια, ο Αγαμέμνονας, η Κλυταιμνήστρα, ο Αχιλλέας, ο Μενέλαος και η Άρτεμη. Πιο συγκεκριμένα, ενώ ο Αγαμέμνονας κάλεσε την κόρη του για να τη θυσιάσει, την εξαπάτησε λέγοντας πως ήθελε να τη παντρέψει με τον Αχιλλέα. Ο Μενέλαος κατηγορεί τον αδερφό του για την απόφαση του και αποκαλύπτει στη Κλυταιμνήστρα την αληθινή αιτία της Ιφιγένειας στην Αυλίδα. Ο Αχιλλέας προσφέρεται να θυσιαστεί αντί για την Ιφιγένεια αλλά η ίδια αρνείται και υπακούει στον πατέρα της. Τελευταία στιγμή η Ιφιγένεια σώζεται από την Άρτεμη. 

Στην παραλογή του 'Γιοργυριού της Άρτας', οι μαστόροι δεν μπορούσαν να στεριώσουν το γιοφύρι μέχρι που ένα πουλί τους υπαγόρευσε τη λύση, η οποία ήταν η θυσία της γυναίκας του πρωτομάστορα. Με άλλα λόγια ο πρωτομάστορας είχε να επιλέξει ανάμεσα στο προσωπικό του συμφέρον και το κοινό καλό. Αποφασίζει το δεύτερο, και για χάρη του στεριώματος του γιοφυριού  η γυναίκα 'χτίζεται' ζωντανή. 

 

Κατανοώντας τις υποθέσεις της τραγωδίας και της παραλογής, συμπεραίνουμε ότι υπάρχουν πολλά κοινά στοιχεία. Αρχικά, όπως ο Αγαμέμνονας ως αρχηγός του ελληνικού στόλου έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα στο κοινό καλό ( θυσία της κόρης του) ή το προσωπικό του συμφέρον (  να μη θυσιάσει την Ιφιγένεια), έτσι και ο πρωτομάστορας ήταν σε δίλημμα: είτε να στεριωθεί το γιοφύρι αλλά να θυσιάσει τη κόρη του , είτε να ζήσει μια κανονική ζωή αλλά χωρίς το στέριωμα του γιοφυριού. Και τα δύο πρόσωπα επιλέγουν το κοινό καλό. Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό είναι πως τα 'θύματα' δεν ευθύνονταν για το πρόβλημα που υπήρχε. Οι 'θύτες' αντίστοιχα είναι σημαντικά προόσωπα: ο Αγαμέμνονα ο αρχηγός του στόλου των Ελλήνων και ο πρωτομάστορας , ο επικεφαλής του έργου. Τέλος, και η Ιφιγένεια και η γυναίκα του πρωτομάστορα αποδέχονται τη μοίρα τους και υπακούν προκειμένου η θυσία τους να έχει θετικά αποτελέσματα στην κοινωνία.

 

ΕΡΓΑΣΙΑ της  Έφης Παπαζήση

 

 Να βρείτε τα στοιχεία της παραλογής «Του γιοφυριού της Άρτας» που μπορούν να συσχετισθούν με την ευριπίδεια τραγωδία «Ιφιγένεια εν Αυλίδι».

    

     Στην τραγωδία '' Ιφιγένεια εν Αυλίδι '', για να επιτευχθεί το ευνοϊκό ταξίδι των Ελλήνων ο μάντης Κάλχας λέει στον Αγαμέμνονα , αρχηγό του στόλου πως πρέπει να θυσιάσει την κόρη του , Ιφιγένεια στη θεά Άρτεμη . Ο Αγαμέμνονας συμμεριζόμενος  το κοινό καλό , καλεί την Ιφιγένεια στην Αυλίδα δήθεν για να την παντρέψει με τον Αχιλλέα. Η Κλυταιμνήστρα φτάνει στην Αυλίδα με την Ιφιγένεια και συναντάει τον δήθεν μέλλοντα γαμπρό. Όταν όμως ο Αχιλλέας αποδεικνύεται ανυποψίαστος για τα σχετικά με τον γάμο , η Κλυταιμνήστρα και η Ιφιγένεια πληροφορούνται για την αληθινή αιτία του ερχομού τους .Ο Αχιλλέας ύστερα από παρακλήσεις της Κλυταιμνήστρας να κάνει ότι μπορεί για την ανατροπή της θυσίας, αποφασίζει να θυσιάσει τη ζωή του για να σώσει την κοπέλα . Η Ιφιγένεια αρνείται τη θυσία του ήρωα και προσφέρεται να υπακούσει την εντολή του πατέρα της. Στο τέλος όμως του έργου ένας αγγελιοφόρος εμφανίζεται πληροφορώντας την Κλυταιμνήστρα πως η Άρτεμη την ώρα της θυσίας πήρε την Ιφιγένεια και έβαλε στη θέση της ένα ελάφι , επιτυγχάνοντας έτσι τον ευνοϊκό άνεμο .

       Σύμφωνα με την υπόθεση της «Ιφιγένειας εν Αυλίδι» καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν πολλά στοιχεία που μπορούν να συσχετιθούν με την παραλογή '' Του γιοφυριού της Άρτας'' . Πρώτα από όλα και στα δύο έργα προκειμένου να επιτευχθεί κάτι για το κοινό καλό , πρέπει να γίνει μία θυσία και μάλιστα κοντινού προσώπου του βασικού ήρωα .Στη παραλογή η γυναίκα του πρωτομάστορα για να στεριώσει ένα έργο , το γιοφύρι της ΄Αρτας και στη τραγωδία η κόρη του αρχηγού του στόλου , για να υπάρξει ευνοϊκό ταξίδι . Όπως στη παραλογή έτσι και στη τραγωδία χρησιμοποιείται ένα τέχνασμα για να έρθουν οι γυναίκες στον τόπο της θυσίας . Στη παραλογή  έπεσε η βέρα του πρωτομάστορα και στην τραγωδία ο δήθεν γάμος της Ιφιγένειας με τον Αχιλλέα .

Ο πρωτομάστορας όπως και ο Αγαμέμνονας συμμερίζονται το κοινό καλό και αποφασίζουν να μην κοιτάξουν το προσωπικό τους συμφέρον . Επίσης ένα άλλο σημείο συσχετισμού είναι πως η λύση και για τα δύο ζητήματα , έρχεται από έναν μάντη , το πουλί που προσωποποιείται με μάντη και από τον μάντη Κάλχα . Υπάρχουν έντονες εικόνες αγάπης , αδελφικής και μεταξύ της Ιφιγένειας και του Αγαμέμνονα και της Ιφιγένειας και του Αχιλλέα . Η δραματική έκβαση συναντάται και στα δύο εφόσον και η παραλογή και η τραγωδία έχουν εξέλιξη κατά τη διάρκειά τους. Τέλος και στην '' Ιφιγένεια εν Αυλίδι '' και στη παρα λογή ''Του γιοφυριού της Άρτας '' επιτυγχάνεται τοζητούμενο, το στέριωμα του γεφυριού και το ευνοϊκό ταξίδι .

 

                                                                                                 

 

ΕΡΓΑΣΙΑ του Τσάτσαρη Κωνσταντίνου

 

"Κοινά στοιχεία της Κερκυραϊκής παραλλαγής του τραγουδιού: «Του Γιοφυριού της Άρτας»,  με την Αλβανική παραλλαγή: «Το κάστρο της Ροζάφα», την  Κυπριακή παραλλαγή:  «Ο Βαλάντης τζ” η Μαρουδκιά» και την ποµάκικη παραλλαγή του «Γεφυριού της Άρτας»" 

Τα κοινά στοιχεία της Κερκυραϊκής παραλλαγής του τραγουδιού:«Του Γιοφυριού της Άρτας» με τις παραπάνω παραλλαγές, είναι τα εξής:

1.      Στις τέσσερις παραλλαγές, υπάρχουν κάποιοι μάστορες που φτιάχνουν ένα κτίσμα το οποίο το χτίζουν το πρωί και το βράδυ γκρεμίζεται.

2.      Υπάρχει ένας αγγελιοφόρος ο οποίος μεταφέρει τα άσχημα νέα, ή δίνει μια συμβουλή.

3.      Για να στεριώσουν τα κτίσματα πρέπει να θυσιαστούν οι γυναίκες των πρωτομαστόρων.

4.      Όταν καταφθάνουν οι γυναίκες των πρωτομαστόρων, αυτοί θρηνούν γιατί ξέρουν πως θα τις χάσουν.

5.      Οι μαστόροι χρησιμοποιούν κάποιο τέχνασμα, έτσι ώστε να πείσουν τις γυναίκες τους να πάνε στο σημείο που θέλουν εκείνοι, έτσι ώστε αργότερα να μπορέσουν να τις χτίσουν.

6.      Οι γυναίκες των μαστόρων, λίγο πριν πεθάνουν, λένε μια ευχή για την οικογένεια τους (κυρίως για τα αδέλφια, ή τα παιδιά τους).

 

                                                                                                             ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΡΟΖΑΦΑ

                                                                                                                           

ΕΡΓΑΣΙΑ της Άρτεμης Τσάτσου

 

Του γιοφυργιού της Άρτας (κερκυραική παραλλαγή)

Πολλοί μάστοροι ασχολούνται με το έργο του χτισίματος του γεφυριού της Άρτας. Ενώ όμως το χτίζουν, το βράδυ γκρεμίζεται. Ο πρωτομάστορας βρίσκεται σε απόγνωση μέχρι την στιγμή που ένα πουλάκι έρχεται και του υπαγορεύει την λύση: να θυσιάσει την γυναίκα του. Ο πρωτομάστορας τότε καλεί την γυναίκα του να έρθει στο γεφύρι δήθεν για να του πιάσει την βέρα που του έπεσε κι έτσι καταφέρνει να την πείσει να κατέβει στα θεμέλια. Εκείνη ψάχνει μάταια για την βέρα και τελικά καταλαβαίνει πως είναι παγίδα. Τότε οι εργάτες την χτίζουν ζωντανή και η γυναίκα του πρωτομάστορα δίνει μια κατάρα. Στην σκέψη όμως του αδερφού της που μπορεί να περάσει από εκεί μετατρέπει την κατάρα σε ευχή κι έτσι στεριώνει για πάντα το γεφύρι.

 

 

Το κάστρο της Ροζάφα (αλβανική παραλλαγή)

Τρία αδέρφια προσπαθούν να χτίσουν το κάστρο της Ροζάφα. Ενώ όμως δουλεύουν όλη την ημέρα το βράδυ γκρεμίζεται. Τότε εμφανίζεται ένας γέροντας που τους δίνει την λύση στο πρόβλημα. Τους λέει πως η πρώτη από τις τρεις γυναίκες τους που θα έρθει την επόμενη μέρα για να τους φέρει φαΐ, θα πρέπει να θυσιαστεί. Οι δύο μεγαλύτεροι αδερφοί προειδοποιούν τις γυναίκες τους να μην κατέβουν αύριο στο κάστρο. Τότε η γυναίκα του μικρού αδερφού, έρχεται ανυποψίαστη και τελικά θυσιάζεται.

 

 

«Γιοφυριού της Άρτας»: “Ο ΒΑΛΙΑΝΤΗΣ ΤΖ” Η ΜΑΡΟΥ∆ΚΙΑ” (κυπριακή παραλλαγή)

Οι μάστοροι ενώ όλη μέρα χτίζουν το γεφύρι το βράδυ γκρεμιέται. Το Στοιχειό του ποταμού υπαγορεύει στον Βαλάντη, τον πρωτομάστορα, πως πρέπει να θυσιάσει κάποιον δικό του άνθρωπο για να στεριωσει το γεφυρι. Ο Βαλάντης λέει στην γυναίκα του, την Μαρουδκιά, να κατέβει στον γεφύρι. Αρχικά την διώχνει αμέσως για  να την γλιτώσει από την μοίρα της, ενώ μετά οι εργάτες την ξαναφωνάζουν. Ο Βαλάντης της λέει πως έχασε την βέρα του στην κάμαρα του γεφυριού. Η Μαρουδκιά κατεβαίνει στο γεφύρι και ψάχνει αλλά δεν βρίσκει τίποτα. Έτσι η Μαρουδκιά χτίζεται στα θεμέλια και το γεφύρι στεριώνει.

 

Του γιοφυριού της Άρτας (πομάκικη παραλλαγή)

Τρία αδέρφια χτίζουν όλη μέρα το γεφύρι, αλλά το βράδυ γκρεμίζεται. Τότε καταλαβαίνουν πως χρειάζεται θυσία και συμφωνούν όποια από τις τρεις γυναίκες τους έρθει αύριο θα την θυσιάσουν. Έρχεται λοιπόν την επόμενη μέρα η Γιουρκέ, η γυναίκα του μικρότερου αδερφιού, ο οποίος της λέει πως έχασε την βέρα του στο γεφύρι με σκοπό να της κατεβάσει στα θεμέλια. Ενώ, λοιπόν, ψάχνει την βέρα τα τρία αδέρφια την χτίζουν και το γεφύρι στεριώνει.

 

 Στα τέσσερα κείμενα συναντάμε πολλά κοινά στοιχεία:

·      Τα έργα σε όλες τις περιπτώσεις το βράδυ γκρεμίζονται και κάθε πρωί τα ξαναχτίζουν.

 

·      Εμφανίζεται ο από μηχανής θεός, ο οποίος δίνει λύση στο πρόβλημα (πουλάκι, γέροντας, Στοιχειό) σε όλες τις παραλλαγές εκτός από την πομάκικη.

 

·      Στις τρεις παραλλαγές για το γεφύρι της Άρτας οι γυναίκες κατεβαίνουν στο ποτάμι δήθεν για να πιάσουν την βέρα που έχασε ο άντρας τους.

 

·      Συναντάμε συχνά τον αριθμό τρία και τον νόμο των τριών («τρία αδέρφια», «κι ο γιος µεγάλωσε, θάρρεψε και πολέµησε»).

 

·      Παρόλο που οι άντρες των γυναικών που θυσιάζονται θλίβονται πολύ,  στο τέλος συμβιβάζονται.

 

·      Στην αλβανική παραλλαγή και στην πομάκικη αποφασίζεται να θυσιαστεί η γυναίκα που θα κατέβει πρώτη στο κάστρο ή αντίστοιχα στο γεφύρι.

 

    Στις δύο αυτές παραλλαγές κύριο μέλημα των γυναικών είναι τα παιδιά τους («όταν µε χτίσετε στον τοίχο, να αφήσετε έξω το δεξί µου µάτι, να αφήσετε έξω το δεξί µου χέρι, να αφήσετε έξω το δεξί µου πόδι, να αφήσετε έξω το δεξί µαστό µου. Γιατί το γιο µου τον έχω µικρό, όταν θα αρχίσει να κλαίει µε το ένα µάτι θα τον βλέπω, µε το ένα χέρι θα τον νανουρίζω, µε το ένα πόδι θα του κουνώ την κούνια και να του δίνω το δεξί µαστό µου να πίνει. Να ζεσταθεί ο µαστός µου, το κάστρο να στεριώσει, ο γιος µου να γίνει παλικάρι να γίνει βασιλιάς, να βασιλέψει.”/”Έχω παιδί, µου είναι ξεσκέπαστο. Μου είναι ξεσκέπαστο και ξεφασκιωµένο”.

 

·      Η λύση του προβλήματος σε όλες τις περιπτώσεις είναι η θυσία της γυναίκας του πρωτομάστορα ή ενός από τους πρωτομάστορες, στα θεμέλια του έργου.